Haftalık Bülten : 13 - 20 Nisan
Haftalık Bülten : 13 - 20 Nisan
ABD – İran hattında gerilim yeniden tırmanıyor
Küresel piyasalarda haftanın ana gündem maddesi ABD ile İran arasında artan tansiyon ve hafta ortasında gelen ateşkes haberi oldu. Haftaya görece daha kontrollü başlayan risk iştahı, salı günü ABD Başkanı Trump’ın İran’a yönelik sert açıklamalarıyla birlikte belirgin şekilde bozuldu. Trump’ın İran’a anlaşma için sınırlı süre tanıdığını ve aksi halde çok sert askeri müdahalelerin gündeme gelebileceğini ifade etmesi, piyasalarda jeopolitik risk fiyatlamasını yeniden ön plana çıkardı. Bu süreçte özellikle enerji fiyatlarında yükseliş, küresel hisse senedi piyasalarında ise satış baskısı dikkat çekti. Çarşamba günü ise haber akışı tersine döndü. ABD ile İran arasında iki haftalık ateşkes sağlandığına yönelik gelişmeler, piyasalarda hızlı bir rahatlama yarattı. Bu gelişmeyle birlikte petrol fiyatlarında sert geri çekilmeler görülürken, riskli varlıklarda toparlanma eğilimi öne çıktı. Ateşkes kararı, kısa vadede piyasalara bir nefes alma imkânı sağladı. Bu çerçevede, ateşkes sağlanmış olsa da piyasalarda jeopolitik risk priminin tamamen ortadan kalkmadığı görülüyor.
Haftanın devam eden bölümünde gelen haber akışları, bu iyimserliğin kalıcılığı konusunda soru işaretlerini artırdı. İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları ve İran’ın ateşkesin kapsamına ilişkin itirazları, bölgedeki gerilimin tamamen sona ermediğini ortaya koydu. Öte yandan Hürmüz Boğazı’nın resmi olarak açık olmasına rağmen tanker trafiğinde yaşanan aksaklıklar ve operasyonel sorunlar, enerji arzına ilişkin risklerin sürdüğüne işaret etti. Trump’ın bu konuda yaptığı açıklamalar da ateşkesin sahadaki yansımalarının sınırlı kaldığına işaret etti. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, müzakere zemini olarak kabul edilen 10 maddelik önerinin üç temel unsurunun daha görüşmeler başlamadan önce ihlal edildiğini söyledi. ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan petrol tankerlerinin geçişine yeterince izin vermediğini savunarak, bu durumun anlaşmaya aykırı olduğunu ifade etti.
Perşembe ve cuma günlerinde küresel piyasalarda daha temkinli bir görünümün öne çıktığı izlendi. İlk etapta oluşan iyimserlik yerini daha dengeli ve ihtiyatlı bir fiyatlamaya bıraktı. Bu süreçte cumartesi günü ABD ve İran heyetleri bir araya geldi. ABD ve İran heyeti, 21 saat süren İslamabad görüşmelerinde Hürmüz Boğazı ve nükleer başlıklar başta olmak üzere temel konularda uzlaşma sağlayamadı. ABD Başkan Yardımcısı Vance, görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada, anlaşmaya varılamadığını belirterek ABD'nin nihai ve en iyi teklifini sunduğunu ifade etti. Taraflar arasında yürütülen görüşmelerin sonuçsuz kaldığına yönelik haberler ve İran basınında Hürmüz Boğazı’nın statüsüne ilişkin ciddi anlaşmazlıkların bulunduğuna dair açıklamalar, gerilimin yeniden tırmandığına işaret etti. ABD tarafının tanker geçişlerine ilişkin eleştirileri ve buna karşılık İran cephesinden gelen itirazlar, ateşkesin sahadaki karşılığının sınırlı kaldığını ortaya koydu. Özellikle ABD’nin İran limanlarına yönelik abluka hazırlıkları ve Hürmüz Boğazı’nın kontrolüne ilişkin sert söylemler, piyasalarda jeopolitik risk algısını yeniden yükseltti. Önümüzdeki süreçte Hürmüz Boğazı’na ilişkin fiili adımlar ve ABD – İran hattındaki diplomatik sürecin yeniden işlerlik kazanıp kazanmayacağı, küresel risk iştahı açısından belirleyici olacaktır.
Enerji piyasalarında dalgalı seyir ve enflasyon riski
Merkez bankaları temkinli duruşunu koruyor
Küresel ölçekte artan jeopolitik riskler ve enerji fiyatlarındaki yükseliş, merkez bankalarının para politikası alanını daha da daraltan bir görünüm ortaya koyuyor. ABD'de cuma günü açıklanan mart ayına ilişkin enflasyon verisinde rekor akaryakıt fiyatlarının etkisi öne çıktı. Mart ayında tüketici fiyatları piyasa beklentileriyle uyumlu olarak bir önceki aya göre %0,9 arttı. Şubat ayında aylık enflasyon %0,3 olarak kaydedilmişti. Yıllık göstergede de hızlanma izlendi. Mart verisiyle birlikte yıllık enflasyon %3,3 oldu. Şubat ayında yıllık enflasyon %2,4 olarak gerçekleşmişti. Son dönemde Fed yetkililerinden gelen açıklamalarda da enerji fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğu vurgulanıyor. Bu çerçevede, iş gücü piyasasındaki görece güçlü görünümün de etkisiyle Fed’in kısa vadede temkinli duruşunu koruyacağı ve politika faizinde hızlı bir gevşeme sürecine girmeyeceği değerlendiriliyor.
Avrupa cephesinde de benzer bir tablo söz konusu. Euro Bölgesi’nde açıklanacak enflasyon verileri ve enerji fiyatlarının seyri, Avrupa Merkez Bankası’nın politika patikasına ilişkin beklentiler açısından kritik önem taşıyor. Mevcut görünüm, ECB’nin sıkı duruşunu koruyabileceğine işaret ederken, İngiltere Merkez Bankası tarafında da benzer şekilde temkinli bir yaklaşım öne çıkıyor. Yurt içinde ise enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerindeki etkileri yakından izleniyor. Küresel emtia fiyatlarında yaşanan dalgalanmalar, özellikle enerji ve gıda kalemleri üzerinden enflasyon görünümünü şekillendirmeye devam ederken, bu durum Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın politika alanını sınırlayan bir unsur olarak öne çıkıyor. Nisan ayında da yüksek gelecek enflasyonu dikkate alınca tüm riskler yatışsa bile TCMB'den kısa vadede faiz indirimi beklemiyoruz. 22 Nisan'daki toplantıda piyasada faiz indirim beklentisi bulunmazken, 11 Haziran'daki toplantı için o zamana kadarki enflasyon görünümü ve gelişmeler belirleyici olacaktır.
Özetle, jeopolitik risklerin yüksek seyrettiği ve enerji fiyatlarında oynaklığın devam ettiği bir ortamda, merkez bankalarının temkinli ve veri odaklı duruşlarını sürdürmeleri bekleniyor. Faiz indirim sürecine ilişkin beklentilerin ise ancak küresel risklerin belirgin şekilde azalması ve enflasyon görünümünün netleşmesiyle birlikte yeniden güç kazanabileceği değerlendiriyoruz. Bu noktada, jeopolitik gelişmeler para politikası görünümünün en kritik belirleyicisi olmayı sürdürüyor
BIST100'de jeopolitik gelişmeler fiyatlamaları şekillendiriyor
Haftaya pozitif bir başlangıç yapan Borsa İstanbul’da, salı günü artan jeopolitik risklerle satışların hız kazandığı görüldü. Çarşamba günü ABD – İran arasında ateşkes sağlandığına yönelik haber akışıyla birlikte ise yükselişlerin yeniden güç kazandığı bir fiyatlama öne çıktı. Ateşkes haberinin yarattığı iyimserlikle birlikte haftanın ikinci yarısında yükseliş eğilimi belirginleşti. BIST100 Endeksi haftayı %8,79 oranında güçlü bir yükselişle 14.074 puandan tamamladı.
Bununla birlikte hafta sonuna doğru gelen haber akışında, cumartesi günkü görüşmede ABD ve İran arasında anlaşmanın sağlanamaması ve ABD’nin İran limanlarının ablukaya alınacağına dair açıklamaları piyasalarda risk algısını yeniden artıran gelişmeler oldu. Jeopolitik risklerdeki artışa bağlı olarak BIST100 Endeksi’nde yaşanabilecek düşüşlerde 13.820 – 13.750 aralığı kısa vadeli ilk destek bölgesidir. Bu seviyeler altında 13.680 – 13.550 ve 13.480 seviyeleri destek konumunda olup, özellikle 13.550 – 13.480 bölgesi altındaki kapanışlarda 13.200 – 13.000 bölgesine doğru satış baskısının artabileceğini değerlendiriyoruz.
Endekste ilk fiyatlamaların ardından 13.750 üzerinde kalıcılık korunabilirse 13.900 – 14.000 bölgesi direnç olarak izlenebilir. Psikolojik öneme sahip 14.000 üzerinde kapanışlar alınması ve jeopolitik risklerde azalma kaydedilmesi halinde, endekste 14.150 – 14.250 – 14.345 – 14.430 ve 18 Şubat’ta test edilen tarihi zirvenin bulunduğu 14.533 seviyesi direnç konumunda bulunmaktadır.
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.
