PİYASA VERİLERİ

Son Değer

Değişim

*Veriler, 15 dakika gecikmeli olarak gelmektedir. Borsa İstanbul seans saatleri içerisinde veriler temin edilmekte olup Borsa İstanbul'un kapalı olduğu gün ve saatlerde son işlem gününün kapanış verisi yansıtılmaktadır.

BIST 100

Loading
Gedik Yatırım'da Hesap
Açmak Çok Kolay!

İstediğiniz yerden, istediğiniz zaman şubeye gitmeden, beklemeden görüntülü görüşme ile kolayca hesap açabilirsiniz.

Vergi Dilimi Nedir, Nasıl Hesaplanır? (2024 Vergi Dilimleri)

Vergi Dilimi Nedir, Nasıl Hesaplanır? (2024 Vergi Dilimleri)

Yayınlanma Tarihi: 27.05.2024


Vergi dilimleri geliri ne olursa olsun herkesin ödemesi gereken miktarları belirleyen kademeli sistemlerden oluşur. Vergi sisteminde kazançlar belli aralıklara ayrılır ve her aralık için belli bir oran uygulanır. Vergi dilimlerinde yüksek gelirli kişilerin düşük olanlara kıyasla daha fazla devlete ödeme yapması durumu söz konusudur. Dolayısıyla devletin gelir elde ederken vatandaşlarına adaletli şekilde yaklaşmasını sağlar. Bu yazımızda 2024 gelir vergisi dilimleri ve mükelleflerin ödemekle yükümlü oldukları miktarlara dair oranlardan söz edeceğiz.

vergi

Vergi Dilimi Nedir?

Vergi dilimleri, kazançlar üzerinden değerlendirilen bir sistemle oranlanır. Ülkelerin vergi sisteminin temelini oluşturan bu önemli unsur, belirli aralıklara ayrılmış kazançların, bu aralıklar için farklı oranlarla vergilendirilmesini esas alır. Bu şekilde daha fazla kazananlar, daha az kazananlara kıyasla oransal olarak daha fazla vergi öder. Vergi dilimlerinin tasarımı ve uygulaması, bir ülkenin özel koşullarına ve hedeflerine göre şekillendirilmelidir.

 

Örneğin, gelir eşitsizliğinin yüksek olduğu bir ülkede, daha yüksek gelirli kişilerin düşük geliri olanlara göre oransal olarak daha fazla vergi ödemesi olarak tanımlanan progresif vergi dilimleri uygulanır. Bu da, toplanan vergilerin düşük gelirlilerin lehine yeniden dağıtımını sağlayarak gelir dağılımını daha adil hale getirir.

Vergi Diliminin Önemi

Vergi diliminin önemini şu şekilde sıralayabiliriz:

 

  • Adil bir vergilendirme sistemi sağlar: Vergi dilimleri gelirleri ne olursa olsun herkesin gelirine göre vergi ödemesini sağlayarak adil bir vergilendirme sistemi oluşturarak toplumdaki gelir eşitsizliğini azaltır.

  • Devletin gelir elde etmesini sağlar: Devletin kamu hizmetlerini finanse etmesi için gelire ihtiyaç vardır ve bu gelirin en önemli kaynaklarından biri vergilerdir. Böylelikle devlet eğitim, sağlık, altyapı gibi temel kamu hizmetlerini sunabilir.

  • Ekonomik büyüme üzerine olumlu etkisi vardır: Vergiler ekonomik büyümeyi teşvik eden gelir kaynaklarından biridir. Düşük vergi oranları yatırım ve girişimciliği teşvik ederek ekonomik büyümeyi hızlandırabilir. Dolayısıyla gelire göre belirlenmiş vergi dilimi sistemi dolaylı yoldan ekonomik büyümeye katkı sağlar.

  • Vergi mükellefi davranışlarına teşvik sağlar: Vergi dilimleri mükellefiyeti teşvik eder. Düşük vergi oranları ve basit bir vergilendirme sistemi mükellefin devlete düzenli ödeme yapması için uyum sağlamasına olanak tanır. Böylelikle vergi kaçakçılığı gibi kanun dışı girişimler azalır.

  • Sosyal politikalara katkı sağlar: Progresif vergi dilimleri, yüksek gelirlilerden alınan vergilerin düşük gelirlilerin lehine yeniden dağıtımını sağlayarak sosyal adaleti teşvik eder ve yoksulluğu azaltmaya yardımcı olur.

Vergi Dilimleri Nasıl Belirlenir?

Vergi dilimi belirlenirken ülkenin ekonomik durumu, enflasyon ve kalkınma düzeyi dikkate alınır. Sosyal adaleti teşvik etmek amacıyla, yüksek gelirlilerden alınan verginin düşük gelirli kesim lehine yeniden dağıtılmasıyla eşitsizlik azalır. Vergi dilimlerinin belirlenmesinde devletin gelir ihtiyacı da önemli bir etkendir. Gelir ihtiyacı arttıkça vergi dilimleri artabilir veya yeni dilimler eklenebilir. Birçok ülke, vergi dilimlerini belirlerken diğer ülkelerdeki uygulamaları da göz önünde bulundurur. Böylece vergi sisteminin uluslararası rekabette dezavantajlı hale gelmesi engellenir.

Vergi Dilimi Nasıl Hesaplanır?

Vergi hesaplama için gelirin karşılık geldiği dilimdeki yüzdelik oran kullanılır. Gelir vergisi nasıl hesaplanır adım adım açıklamak mümkün:

  • Brüt Gelir Belirleme: Mükellefin yıllık gelirinin tüm kaynakları toplanır. Maaş, kira geliri, faiz geliri, sermaye kazancı gibi tüm gelir kalemleri dikkate alınır.

  • Vergi Dilimlerinin İncelenmesi: Devlet tarafından belirlenmiş gelir aralıklarını ve her aralık için uygulanan güncel vergi dilimi hesaplama tablosu üzerindeki oranlar incelenir.

  • Gelirin Ait Olduğu Dilimin Belirlenmesi: Mükellefin brüt geliri, hangi gelir dilimine girdiğini belirlemek için tabloya yerleştirilir. Örneğin, mükellefin yıllık brüt geliri 250.000 TL ise, bu gelir 200.000 - 300.000 TL gelir dilimine girer.

  • Vergi Oranının Hesaplanması: Mükellefin ait olduğu gelir dilimine karşılık gelen vergi oranı kullanılır.

  • Nihai Vergi Yükünün Belirlenmesi: Hesaplanan tutardan geçerli vergi kesintisi hesaplama sonucu, muafiyetler ve krediler düşülerek nihai vergi yükü belirlenir.

Vergi Dilimi Neye Göre Hesaplanır?

Yıllık gelir vergisi hesaplama sistemi vergi dilimi, gelir miktarı, vergi yasaları, kişisel durum, indirimler ve muafiyetler, ekonomik faktörler gibi kriterlere göre belirlenir. Kişinin maaş vergi dilimi hesaplama için yıllık kazancı, bulunduğu ülkenin vergi sistemi, medeni durumu, vergiden düşülebilen harcamaları ve ekonomik koşulları belirleyicidir. Buna göre hangi kişinin vergi dilimine gireceği ve ne kadar vergi ödeyeceği belirlenir. Bu kriterler, devletlerin bütçe ihtiyaçlarını karşılamak ve adil bir vergi sistemi oluşturmak için kullanılır ve her yıl güncellenebilir.

Vergi Dilimi Geçişleri Nasıl Hesaplanır?

Vergi dilimi geçişleri, bir mükellefin iki ayrı vergi dilimi arasındaki geçiş noktasını belirler. Hesaplamada brüt gelir ve vergi dilimlerinin sınır değerleri kullanılır. Mükellefin yıllık brüt geliri maaş, aldığı kira, kazandığı faiz, sermaye kazancı gibi tüm gelir kaynaklarının toplanmasıyla bulunur. Her vergi diliminin bir alt ve bir üst sınırı vardır. Mükellefin brüt geliri, hangi vergi dilimine girdiğini belirlemek için sınır değerlerle karşılaştırılır.

 

Örneğin, 180.000 TL brüt gelire sahip bir mükellef 150.000 - 300.000 TL vergi dilimine girer. Mükellefin geliri, birden fazla vergi dilimine denk geldiği durumlarda, üst vergi dilimine girmek için gereken ek gelir miktarı olan geçiş noktası şu formülle hesaplanır:

 

Geçiş Noktası = (Üst Vergi Dilimi Sınırı - Alt Vergi Dilimi Sınırı) * (Vergi Oranı - Alt Vergi Dilimi Oranı) / (Üst Vergi Dilimi Oranı - Alt Vergi Dilimi Oranı)

2024 Vergi Dilimleri

2024 vergi dilimleri ile ilgili tablo aşağıdaki gibidir. Mükellefler ödemeleri gereken miktarları yeni vergi dilimleri ve oranlarına göre hesaplayabilir:

 

Vergi Türü

Gelir Aralığı (TL)

Vergi Oranı (%)

Gelir Vergisi

0 - 60.000

15

60.000 - 150.000

20

150.000 - 300.000

27

300.000 - 870.000

35

870.000 - 3.000.000

40

3.000.000'dan Fazla

42

Kurumlar vergisi

20

Katma değer vergisi (KDV)

Temel gıda ürünleri, ilaç, kitap, gazete, dergi, elektrik, doğalgaz, konut ve kiralama hizmetleri

1

 

Beyaz eşya, elektronik ürünler, mobilya, otomobil, benzin, motorin, tütün ürünleri, alkollü içecekler

18

 

Kuyum, mücevher, akaryakıt, otomotiv, havayolu taşımacılığı

20

Özel tüketim vergisi (ÖTV)

Ürüne göre değişir.

 

Bu vergi dilimleri haricinde yapılan işler üzerinden alınan farklı vergiler ve harçlar da bulunmaktadır.

Hangi Vergi Diliminde Olduğumuzu Nasıl Anlarız?

Hangi vergi diliminde olduğunuzu anlamak için öncelikle yıllık brüt gelirinizi hesaplamanız gerekir. Bunun için tüm gelir kaynaklarınızı göz önünde bulundurmalısınız. Daha sonra brüt gelirinizin hangi dilime yerleştiğini belirlemeniz ve buna karşılık gelen yüzdelik oranı üzerinden hesaplamanızı yapmalısınız.

Vergi Dilimleri Brüt Üzerinden mi Yoksa Net Üzerinden mi Hesaplanır?

Brüt gelir, tüm kesintiler ve vergiler düşülmeden önceki toplam kazanç tutarıdır. Maaş bordronuzda yer alan "Brüt Maaş" veya "Toplam Kazanç" tutarına bakarak brüt gelirinizi bulabilirsiniz. Vergi dilimleri, brüt gelirinize göre hangi oranda vergi ödeyeceğinizi belirler.

Vergi Dilimi Hesaplanırken Yıllık Gelir mi Yoksa Aylık Gelir mi Esas Alınır?

Gelir Vergisi Kanunu'nun 104. maddesine göre, vergi matrahı, bir takvim yılı içinde elde edilen tüm gelirlerin toplamıdır. Bu nedenle, vergi dilimi hesaplanırken dikkate alınan gelir, aylık gelir değil, bir yıl içinde elde edilen tüm gelirlerin toplamıdır. Dolayısıyla gelir vergisi oranları da yıllık brüt gelire göre hesaplanır. Brüt maaşınızdan her ay vergi kesintisi yapılmasına rağmen, vergi dilimi bu aylık kesintilere göre değil, yıllık toplam gelirinize göre belirlenir.

Asgari Ücret Vergi Dilimine Girer mi?

2024 yılı plan ve bütçe komisyonu toplantısı ile belirlenen asgari ücret vergi dilimi tablodaki ilk bölüme girse de 2022 yılından bu yana bu ücret vergi kapsamına girmemektedir. Bu istisna asgari ücretin gelir ve damga vergisine karşılık gelen kısmının tüm ücretlilerden düşülmesi şeklinde uygulanır.

Vergi Dilimleri Her Yıl Değişir mi?

Evet, vergi dilimleri her yıl değişir. Bu değişimler enflasyon oranlarına göre yapılır.

Gelir Vergisi Kanunu'nun 142. maddesine göre her yıl Aralık ayında, bir önceki yılın yurt içi üretici fiyat endeksi (TÜFE) oranına göre vergi dilimleri ve vergilendirmede uygulanan diğer tutarlar yeniden belirlenir. Değişiklikler enflasyon etkisini dengelemek ve devlet bütçe gelirlerini düzenlemek için yapılır.

Maaşlarda Vergi Dilimi Ne Kadar?

Türkiye’de maaş vergi dilimleri için her yıl Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen ve duyurulan oranlar bulunur. 2024 yılı maaş vergi dilimi oranları:

  • %15 – Yıllık geliri 60 bin TL’ye kadar olanlar için geçerli orandır.
  • %20 – İlk dilimdeki üst sınırı aşan ve 150 bin TL’ye kadar yıllık gelir için uygulanır.
  • %27 – İkinci dilimin üst sınırı olan 150 bin TL’yi aşan ve 300 bin TL’ye kadar olan gelir için bu yüzdelik dilim uygulanır.
  • %35 – 300 bin TL ile 870 bin TL arasında yıllık maaş geliri olanlar için uygulanan vergi dilimidir.

 

Güncel vergi dilimleri ve yüzdelik kesintiler için Yatırımcı Rehberi’mizdeki Vergilendirme yazılarımızı takip edebilirsiniz.

İnternet sitemizde yapılan bu paylaşımlar, yalnızca bilgilendirme amaçlı olup herhangi bir şekilde yatırımcılara telkinde bulunma, yatırımcıları yönlendirme yahut yatırımcılara kar/zarar vaadi verme şeklinde yorumlanamaz.

İlginizi Çekebilecek Yazılar